เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) แถลงข่าวการจัดงาน “มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2569 (Thailand Research Expo 2026)” ครั้งที่ 21 ภายใต้แนวคิด “Research Synergy พลังวิจัย สร้างสรรค์เศรษฐกิจและสังคมไทยยั่งยืน” ซึ่งจะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 22–26 มิถุนายน 2569 ณ โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์และบางกอกคอนเวนชันเซ็นเตอร์ เซ็นทรัลเวิลด์ กรุงเทพมหานคร
ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (ผวช.) กล่าวว่า การจัดงาน “มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2569 (Thailand Research Expo 2026)” ซึ่งก้าวสู่ปีที่ 21 ถือเป็นเวทีสำคัญของประเทศในการเผยแพร่ผลงานวิจัยและนวัตกรรมของไทยสู่สาธารณะ โดยเริ่มจัดขึ้นครั้งแรกในปี 2549 เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 และได้พัฒนาอย่างต่อเนื่องจนเป็นศูนย์กลางการเชื่อมโยงเครือข่ายวิจัยของประเทศ ตลอดระยะเวลากว่า 2 ทศวรรษที่ผ่านมา งานมหกรรมงานวิจัยแห่งชาติได้พิสูจน์ให้เห็นว่างานวิจัยสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ในหลายมิติ นับตั้งแต่ภาคเศรษฐกิจ สังคม ชุมชน และการกำหนดนโยบายสาธารณะ โดยมีพลังความร่วมมือจากหน่วยงานเครือข่ายในระบบวิจัยทั่วประเทศเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนประเทศบนฐานความรู้ วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม สำหรับปี 2569 จัดขึ้นภายใต้แนวคิด “Research Synergy พลังวิจัย สร้างสรรค์เศรษฐกิจและสังคมไทยยั่งยืน” เพื่อตอบโจทย์ความท้าทายของประเทศในมิติเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และการเปลี่ยนผ่านสู่ยุคดิจิทัล โดยมีหน่วยงานเครือข่ายเข้าร่วมกว่า 200 หน่วยงาน พร้อมกิจกรรมเข้มข้นทั้งการประชุมสัมมนากว่า 150 หัวข้อ นิทรรศการผลงานวิจัยและนวัตกรรมกว่า 1,000 ผลงาน กิจกรรมส่งเสริมการวิจัย และการยกย่องเชิดชูเกียรตินักวิจัย ภายใต้เป้าหมายสำคัญในการเชื่อมโยงนักวิจัย ผู้ใช้ประโยชน์ ผู้ประกอบการ นักลงทุน และภาคประชาชนเข้าด้วยกัน เพื่อขยายผลการใช้ประโยชน์จากงานวิจัยให้เกิดผลกระทบเชิงบวกต่อประเทศอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน
ถัดมาเป็นการเสวนา ”Thailand Research Expo 2026 Talk : Research Synergy พลังวิจัย สร้างสรรค์เศรษฐกิจและสังคมไทยยั่งยืน“ ซึ่งได้รับเกียรติจาก นางสาวศิรินทร์พร เดียวตระกูล รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ ร่วมด้วย ศ.ดร.ปรินทร์ ชัยวิสุทธางกูร รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและนวัตกรรม มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ในมุมมองภาคการศึกษา นายวฤต รัตนชื่น รองผู้ว่าการยุทธศาสตร์ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย และนางสายชล ทรัพย์มากอุดม หัวหน้าคณะผู้บริหารด้านสื่อสารองค์กร บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) ในมุมมองภาคธุรกิจ รวมทั้ง รองศาสตราจารย์ ดร.ม.ล. พินิตพันธุ์ บริพัตร รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและนวัตกรรม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และประธานเครือข่ายพันธมิตรมหาวิทยาลัยเพื่อการวิจัย (RUN) ในมุมมองภาคการศึกษาวิจัย ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับการบูรณาการความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคการศึกษา และภาคธุรกิจ เพื่อขับเคลื่อนงานวิจัยและนวัตกรรมสู่การพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน
นอกจากนี้ ยังมีการเสวนา “Platinum Award Talk : เสริมพลังประชาคมวิจัย ด้วยรางวัลแห่งเกียรติยศ” โดย นายแพทย์พีรชา คูเกษมกิจ ผู้อำนวยการกองกัญชาทางการแพทย์ กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก และ ดร.วิภู รุโจปการ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) ในฐานะผู้แทนหน่วยงานที่ได้รับรางวัล Platinum Award ในงานมหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2568 ร่วมถ่ายทอดประสบการณ์ ความสำเร็จ และแนวทางการยกระดับงานวิจัยสู่ความเป็นเลิศ เพื่อสร้างแรงบันดาลใจและเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับประชาคมวิจัยของประเทศต่อไป
ซึ่งภายในงานแถลงข่าว Thailand Research Expo 2026 ได้มีการจัดแสดงผลงานวิจัยและนวัตกรรมจากเครือข่ายวิจัยทั่วประเทศ ครอบคลุม 6 ประเด็นสำคัญในการพัฒนาประเทศ
1.งานวิจัยเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจไทยด้วยโมเดลเศรษฐกิจ BCG นำเสนอผลงานที่สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับทรัพยากรและอุตสาหกรรมของประเทศ อาทิ นวัตกรรมรักษาแผลเรื้อรังในแมวด้วยเซลล์ต้นกำเนิดและเกล็ดเลือดเข้มข้น เปปไทด์จากเนื้อไก่เพื่อพัฒนาอาหารช่วยชะลอการเสื่อมของสมอง และนวัตกรรมเพิ่มมูลค่ายางพาราพร้อมลดของเสียในกระบวนการผลิต
2.งานวิจัยเพื่อสร้างสรรค์ Soft Power ของประเทศ ไทยต่อยอดทุนทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทยสู่เวทีสากล ผ่านผลงาน “เรือนหมอพร” นวัตกรรมสมุนไพรไทยผสานเทคโนโลยี AI และ “ไหมมัดหมี่ : ศาสตร์แห่งศิลป์” ที่ยกระดับผ้าไหมไทยสู่มูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรม
3.งานวิจัยเพื่อใช้ประโยชน์ในอุตสาหกรรมและการพัฒนาเศรษฐกิจใหม่ จัดแสดงเทคโนโลยีขั้นสูงที่ตอบโจทย์การพัฒนาอุตสาหกรรมและความมั่นคงของประเทศ เช่น เทคโนโลยีเรดาร์ตรวจจับระยะไกลเพื่อความมั่นคง และ Pathfinder UGV หุ่นยนต์เบิกทางสำหรับปฏิบัติภารกิจในพื้นที่เสี่ยง
4.งานวิจัยเพื่อยกระดับสังคมอย่างยั่งยืน รวมผลงานที่มุ่งแก้ไขปัญหาและพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน อาทิ ยาสมุนไพรกระท่อมเพื่อช่วยบำบัดผู้มีปัญหาการดื่มสุรา การพัฒนาไก่ดำดอยตุงเป็นผลิตภัณฑ์อัตลักษณ์ท้องถิ่น ระบบ AI และโดรนสำหรับตรวจสอบโซลาร์ฟาร์ม ระบบตรวจจับโดรนเพื่อความปลอดภัยทางอากาศ เตียงป้องกันแผลกดทับและลดอาการภูมิแพ้ รวมถึงการส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลและพลังงานสะอาด
5.งานวิจัยเพื่อสร้างสมดุลสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน นำเสนอแนวทางจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างมีประสิทธิภาพ เช่น ชุดตรวจวัดคุณภาพน้ำรูปทรงเป็ด เทคโนโลยีแก้ปัญหาสารพิษในลุ่มแม่น้ำกก นวัตกรรมการผลิตข้าวคาร์บอนต่ำ และเทคโนโลยีเคลือบผิววัสดุสำหรับอุตสาหกรรมปิโตรเลียม
6.งานวิจัยเพื่อส่งเสริมศักยภาพวิสาหกิจชุมชน วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SME)
แสดงผลงานที่ช่วยเพิ่มขีดความสามารถทางการแข่งขันของผู้ประกอบการไทย อาทิ ผลิตภัณฑ์โปรตีนทางเลือก “วังส้มซ่าโมเดล” เพื่อยกระดับวิสาหกิจชุมชนด้วยนวัตกรรมชีวภาพ เครื่องควักไส้ปลาทูแบบกึ่งอัตโนมัติ และการพัฒนาทองคำ 96.5% ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
นอกจากนี้ ยังมี Research Show ที่นำเสนอผลงานต้นแบบเตียงผ่าตัดเล็กควบคุมด้วยระบบไฟฟ้า และกล้อง AI ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกผ่านสมาร์ทโฟน
ขณะที่ หน่วยบริหารและจัดการทุนวิจัย (PMU) นำเสนอผลงานวิจัยที่พร้อมต่อยอดสู่การใช้ประโยชน์จริง เช่น เส้นหมี่และเฟตตูชินีจากไข่ขาวไร้แป้ง รองเท้าวิ่ง Ving อาหารทดแทนมื้ออาหาร Low GI สำหรับผู้ควบคุมระดับน้ำตาล แผ่นแปะเข็มจิ๋วรักษาโรคข้อเข่าเสื่อม วัสดุทดแทนกระดูกจากผลงานวิจัยไทย K-EDUVERSE แพลตฟอร์ม AI เพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต และอุปกรณ์การแพทย์เฉพาะบุคคลด้วยเทคโนโลยีการพิมพ์สามมิติ (3D Printing)
ด้าน เครือข่ายมหาวิทยาลัยวิจัย (RUN) นำเสนอผลงานวิจัยที่ตอบโจทย์การรับมือความท้าทายในอนาคต อาทิ เทคโนโลยีออกแบบอาคารต้านแผ่นดินไหว แพลตฟอร์มแสดงพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วม เทคโนโลยีสมุนไพรและความปลอดภัยอาหาร ระบบเฝ้าระวังโลหะหนักในแม่น้ำโดยนักวิทยาศาสตร์ภาคพลเมือง ระบบสื่อสารฉุกเฉินในภาวะวิกฤต แบบจำลองสารสนเทศเมือง (UIM) เครื่องตรวจวัดแรงสั่นสะเทือนแผ่นดินไหว และแพลตฟอร์มพยากรณ์ฝุ่น PM2.5 และ PM0.1 พร้อมติดตามผลกระทบต่อสุขภาพ
โดยมีผลงานวิจัยและนวัตกรรมเด่นจากหน่วยงานภาครัฐ มหาวิทยาลัย และภาคเอกชนทั่วประเทศร่วมจัดแสดง สะท้อนพลัง “Research Synergy” ที่นำงานวิจัยไปใช้ประโยชน์จริงในการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างยั่งยืน
ขอเชิญร่วมงาน “มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2569 (Thailand Research Expo 2026)” ระหว่างวันที่ 22–26 มิถุนายน 2569 ณ โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์ เซ็นทรัลเวิลด์ ชั้น 22-23 กรุงเทพมหานคร ร่วมค้นพบผลงานวิจัยและนวัตกรรมที่เปลี่ยนไอเดียให้เป็นพลังขับเคลื่อนประเทศ ภายใต้แนวคิด “Research Synergy พลังวิจัย สร้างสรรค์เศรษฐกิจและสังคมไทยยั่งยืน”
